.
.
.

Overheid is gebaat bij coulance wanbetaler

12/10/2017

Met coulance tegenover wanbetalers kan het georganiseerd wantrouwen worden doorbroken.

In een kennelijke poging het georganiseerd wantrouwen te doorbreken, bejegent ziektekostenverzekeraar CZ wanbetalers niet langer als mensen die niet aan hun verplichtingen wíllen voldoen, maar als mensen die dat niet kunnen. Deze breuk met de no-nonsensebenadering die sinds een jaar of dertig de norm is, blijkt voor CZ nog lucratief ook. In iets meer dan vijf jaar tijd is het bedrag dat aan oninbare schulden moest worden afgeboekt, gehalveerd – van 20 miljoen euro naar 10 miljoen.

Het zou mooi zijn als over enkele jaren kan worden vastgesteld dat CZ aan de wieg heeft gestaan van een trendbreuk, en dat die trendbreuk zich ook manifesteert in de betrekkingen tussen burger en overheid. Voor velen is die overheid een abstractie. Alleen als belastingplichtige, uitkeringsgerechtigde of wetsovertreder heeft de burger rechtstreeks contact met de overheid. Die – schaarse – contacten zijn in hoge mate bepalend voor het beeld dat de burger van de overheid heeft en voor zijn bereidheid om zijn burgerplichten na te komen. Een burger die als lastpak wordt bejegend, zal zich eerder als lastpak gaan gedragen. Het mag dan zo zijn dat de burger de overheid krijgt die hij verdient, het omgekeerde is ook het geval.

In de huidige sanctiecultuur wordt coulance tegenover wanbetalers oneerlijk geacht tegenover mensen die netjes hun rekeningen betalen. Daarmee wordt echter miskend dat onder het huidige regime de goeden en de kwaden over één kam worden geschoren: iedereen die in gebreke blijft, wordt op dezelfde manier tot de orde geroepen. Met die benadering worden meer burgers gebruuskeerd en wordt het solidariteitsbeginsel achter collectieve regelingen meer belast dan met een gerichte poging wanbetalers van goede wil tegemoet te komen.

Crosspost Volkskrant – door Sander van Walsum