.
.
.

Kinderen van ouders met schulden kampen vaak ook met geldproblemen

12/10/2017

Opvallend vaak komen kinderen van ouders met schulden later zelf in geldproblemen. Om dat te voorkomen, moeten scholen veel meer lesgeven over geld, vindt het Nibud. ,,Laat kinderen in de rekenles uitrekenen wat een mobieltje op afbetaling écht kost.”

Gwendolyn Caminada had op school graag geleerd hoe ze goed met haar geld moet omgaan. Want thuis kreeg ze dat niet echt mee. Caminada had al jong door dat haar alleenstaande moeder in de schulden zat. ,,Ik zag hoeveel moeite ze had om eten op tafel te krijgen. Soms zat zij achter een leeg bord zodat ik kon eten. Of we aten geroosterd oud brood omdat er verder niets in huis was.”

Door de schulden van haar moeder voelde Caminada zich een buitenbeentje. ,,Ik kon soms niet mee met schoolreisjes en droeg vaak van die oude vestjes.” Nu ze zelf 27 jaar is, zijn haar schulden ook hoog opgelopen, terwijl ze zich zo had voorgenomen om het anders, beter te doen dan haar moeder.

Financieel opvoeden

Het gebrek aan financiële opvoeding thuis is volgens de jonge vrouw een belangrijke oorzaak van haar eigen onvermogen om verstandig met geld om te gaan. ,,Toen ik op mezelf ging wonen, was ik verrast door alle kosten die op me afkwamen. Ineens moest ik waterschapslasten en afvalstoffenheffing betalen, zonder dat ik daar ooit van had gehoord. Mijn moeder kon me daar ook niet bij helpen, want ze had zelf geen idee.”

Caminada is niet de enige die dit overkwam. Financieel opvoeden betekent je kroost leren omgaan met geld, maar een groot aantal ouders is hier zelf niet toe in staat, laat staan dat zij hun kinderen het goede voorbeeld kunnen geven. Kinderen uit een gezin met financiële problemen hebben een aanzienlijk grotere kans om later zelf ook in de schulden te raken. ,,Financiële opvoeding is te complex om alleen aan ouders over te laten. Zeker aan ouders die zélf niet goed met geld omgaan”, stelt Gabriëlla Bettonville van het Instituut voor Budgetvoorlichting, kortweg het Nibud.

Het Nibud vindt dat scholen een grotere rol moeten krijgen in de financiële opvoeding. Volgens de budgetvoorlichter moeten vaardigheden om met geld om te gaan een veel belangrijker onderdeel van de lesstof worden. ,,Laat kinderen in de rekenles uitrekenen wat een mobieltje op afbetaling écht kost. En help ze ook bij het maken van een planning. Dat is niet alleen belangrijk voor hun huiswerk, maar ook voor het plannen van uitgaven”, zegt Bettonville.

Omgaan met schulden

Tamara Madern, lector schuldpreventie aan de Hogeschool Utrecht, ziet ook dat financiële onbeholpenheid vaak van ouder op kind wordt doorgegeven. ,,Dat komt doordat ouders met schulden vaak niet in staat zijn om over te brengen hoe je verstandig met geld omgaat. Schulden op zich zijn het probleem niet. Veel belangrijker is hoe ouders daarmee omgaan.”

Uit allerlei onderzoeken blijkt dat bij schulden de geschiedenis zich vaak herhaalt. Een studie van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2011 stelde vast dat kinderen die in armoede opgroeien een tot vier keer grotere kans hebben later ook met armoede te worden geconfronteerd. Wetenschappers van de Radboud Universiteit ondervroegen duizenden scholieren en concludeerden dat kinderen van ouders die slecht omgaan met geld, vaker schulden hebben en hun ouders sneller om geld vragen als ze tekort komen. Bovendien zijn ze vooral gericht op het uitgeven van geld en niet op sparen.

Aanleg

Niet alleen het slechte voorbeeld van hun ouders speelt kinderen parten. Soms zijn ze ook belast met ‘de verkeerde genen’. Amerikaanse wetenschappers ontdekten in 2010 het ‘schulden-gen’. Mensen met het ‘verkeerde’ gen bleken gemiddeld fors meer schuld op hun creditcard te hebben. Een verklaring kan zijn dat het schulden-gen mensen impulsiever maakt, wat het risico op schulden vergroot.

Andere Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat er ook twee genen bestaan die een grote invloed lijken te hebben op hoe we omgaan met financiële risico’s. Sommige mensen hebben een hogere aangeboren gokbereidheid, wat ook weer tot schulden kan leiden.

Heeft financiële opvoeding – door de ouders of door school – wel zin als een kind genetisch is belast? Het Nibud vindt van wel. ,,Als een kind aanleg heeft om dik te worden, dan zeg je toch ook niet dat mager eten zinloos is omdat-ie toch de verkeerde genen heeft”, zegt Bettonville. ,,Eerder geldt het tegenovergestelde: kinderen die genetisch belast zijn, moeten juist meer ondersteuning krijgen.”

Voor de 27-jarige Caminada komen geldlessen op school in ieder geval te laat. ,,Als ik nu goede financiële hulp wil, dan moet ik ervoor betalen. Dat geld heb ik niet. Pas als ik in de schuldsanering kom, krijg ik echt goede hulp. Maar dat is natuurlijk niet wat ik wil.”

Bron: AD, Irene van den Berg,