.
.
.

‘Heilig geloof in eigen verantwoordelijkheid komt ons duur te staan’

12/10/2017

Voor veel mensen in de financiële problemen komt hulp vaak veel te laat en schiet die ook nog eens tekort, stelt voormalig wethouder van Amsterdam Pieter Hilhorst. In de geest van de Amerikaanse actie ‘Rolling Jubilee’ probeert hij samen met vrijwilligers uit het bedrijfsleven mensen vroegtijdig van hun schulden af te helpen.

Wie te maken krijgt met schulden, heeft vaak allerlei instanties om zich heen staan (voor overige problemen), maar niemand die je helpt om de financiën op orde te krijgen. Zo sprak Hilhorst onlangs een vrouw die op 16-jarige leeftijd zwanger werd. Ze kreeg begeleiding van jeugdzorg en van school.

Maar één essentiële vorm van hulp kreeg ze niet: niemand leerde haar met geld om gaan. En dus liepen de schulden razendsnel op. “Inmiddels heeft ze al tien jaar een bewindvoerder. Die neemt de financiën over. Nog altijd leert niemand haar hoe ze met geld moet omgaan,” vertelt Hilhorst.

Water aan de lippen

Wat voor deze jonge moeder opgaat, geldt ook voor anderen: wie niet voor bestaanszekerheid kan zorgen wacht een reeks aan (financiële) problemen. Pas als de nood echt hoog is komen ze: de incassobureaus, de schuldhulpverlening en misschien de schuldsanering.

Hilhorst: “In Nederland zijn er 1,1 miljoen mensen met een risico op problematische schulden en maar 150.000 krijgen schuldhulpverlening. Pas als het water ze aan de lippen staat, zoeken ze hulp. Mensen worden veel te laat bereikt.”

Rolling Jubilee

Volgens Hilhorst durven mensen zelf niet eerder aan te kloppen: wie schuldhulp aanneemt, moet zich onderwerpen aan de regels van schuldhulp (zoals het opgeven van een auto), zo is de angst. Hij richtte de Vereniging Amargi op om mensen (op tijd) te helpen met hun schuldproblemen zonder dat ze alle financiële controle kwijtraken.

De oprichters van van Amargi, en andere organisaties die vallen onder de paraplu Goede Gieren, werden geïnspireerd door Rolling Jubilee: een Amerikaanse actie waarbij schulden voor een prikkie werden gekocht en kwijtgescholden. Comedian John Oliver deed er vorig jaar nog een schepje bovenop:

Maar veel beter is het om schulden helemaal te voorkomen, vindt Hilhorst. “Bij schuldpreventie, wat wij doen, blijf je baas over je eigen geld. Je wordt gekoppeld aan iemand, een vrijwilliger, die je helpt overzicht te krijgen over je financiën. Niet iedereen weet waar hij recht op heeft, bepaalde toeslagen bijvoorbeeld. Een vrijwilliger kan je daarbij helpen.”

Het idee is dat zodra je een huurachterstand hebt, woningcorporaties je koppelen aan een financieel savvy vrijwilliger. De aanmelding kan ook komen van je werkgever of je energiemaatschappij. De vrijwilliger, die zelf bijvoorbeeld werkzaam is bij Aegon of Independer, kijkt met je mee wat je anders zou kunnen doen, zodat je weer rond kunt komen.

Drempel weg

Is dat een beetje opdringerig en privacygevoelig, als organisaties je na wat onbetaalde rekeningen al gaan aanbieden om je financiën op een rijtje te zetten? Nee, vindt Hilhorst. “Mensen die te maken hebben met een tegenslag zoeken niet snel hulp, daarom is het prettig als een woningcoöperatie vraagt of iemand ondersteuning wil. Zo is de drempel weg om hulp te vragen. En als iemand het niet wil, dan de huurder altijd nee zeggen.”

“In Nederland is een heilig geloof in eigen verantwoordelijkheid. Daardoor worden mensen lang aan hun lot overgelaten en komen ze uiteindelijk in aanraking met incassobureaus, daarna schuldhulpverlening en beschermingsbewind. Dat is een heel duur systeem. Schulden kosten bij elkaar 11 miljard euro per jaar. Die kun je ook voor een deel besparen door er vroeger bij te zijn.”

Schuldenlab

Op lokaal niveau zijn er in Nederland veel verschillende initiatieven om schulden op een andere manier aan te pakken en te voorkomen. In Den Haag is er bijvoorbeeld het Schuldenlab070, die de pilot van Amargi voor schuldpreventie financiert. Het lab organiseert hackatons, maar tracht ook jongeren en probleemgezinnen te begeleiden zodat de financiële problemen niet (verder) uit de hand lopen.

Heel fijn, die lokale projecten en financiële potjes, maar het liefst zou de oud-PvdA-politicus zien dat de preventieve aanpak landelijk navolging krijgt. “We moeten van een beweging van nazorg naar voorzorg. Wij laten nu met vrijwilligers zien dat het kan. Maar steun organiseren zodat mensen zich kunnen bevrijden van geldzorgen moet de standaard aanpak worden. Een volgend kabinet moet daar ook geld voor uittrekken. Zo’n investering verdient zich dubbel en dwars terug.”

Bron: RTLZ, https://www.rtlz.nl/opinie/heilig-geloof-in-eigen-verantwoordelijkheid-komt-ons-duur-te-staan