.
.
.

Armoede in Kaart 2016 | SCP

12/10/2017
  • In 2014 was 7,6% van de Nederlandse bevolking arm volgens de niet-veel-maar-toereikend-grens van het SCP.
  • Naar verwachting is dit percentage gedaald naar 7% in 2016. Indien de toegezegde koopkrachtmaatregelen doorgaan zal die daling zich vermoedelijk voortzetten in 2017.
  • In 2013 is de top 3 van de armste steden: Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. In 83 van de 403 gemeenten lag het armoedepercentage op of boven het landelijk gemiddelde (7,7%). Deze gemeenten liggen relatief vaak in het noorden van het land.
  • Arme gemeenten werden het hardst geraakt door de recessie. Zo steeg de armoede voor de twintig armste gemeenten uit 2007 gemiddeld met 3,4 procentpunt in 2013.

Dit zijn enkele conclusies uit de SCP-publicatie Armoede in Kaart 2016 die op 27 september 2016 verschenen is. Het is de eerste editie van een nieuwe reeks over armoede in de vorm van een digitale publicatie (‘card stack’). Iedere ‘kaart’ geeft antwoord op een onderzoeksvraag, zoals: Wat is armoede? Hoeveel armen zijn er in Nederland en wat is de verwachting voor de nabije toekomst? Waar wonen de armen? etc. De meest recente en beschikbare data waarop het onderzoek is gebaseerd, gaan over 2014.

In het rapport ook aandacht voor armoede en schulden:

Problematische schulden

Als mensen te maken krijgen met een inkomensterugval blijkt het vaak moeilijk de uitgaven snel aan te passen. Dan kunnen schulden ontstaan of bestaande schulden (zoals een hypotheek of een persoonlijke lening bij een bank) worden moeilijker af te lossen. In 2015 hadden ongeveer 1 à 1,5 miljoen huishoudens risicovolle of problematische schulden.  Dit is ruim 15% van alle huishoudens. Daarnaast zitten bijna 200.000 huishoudens in een schuldhulpverleningstraject (2,5% van alle huishoudens). Zij vallen onder een wettelijke regeling voor schuldsanering (WSNP) of maken gebruik van minnelijke schuldhulpverlening (Westhof en De Ruig 2015: 15-16).

Deze cijfers betreffen echter niet alleen mensen die in armoede verkeren. Ook niet-armen kunnen risicovolle of problematische schulden hebben.  Wel is de kans dat een huishouden problematische schulden heeft groter naarmate het inkomen lager is. Die kans hangt ook samen met de samenstelling van het huishouden en het hebben van een huurwoning. Opmerkelijk is dat het samenwonen met een partner de kans op schulden vergroot, terwijl de aanwezigheid van kinderen die kans juist verkleint (Westhof en De Ruig 2015: 28-30).

Beroep doen op de schuldhulpverlening

Mensen met problematische schulden proberen meestal eerst zelf uit die situatie te komen. Wanneer dit niet lukt, kunnen ze hulp vragen bij de schuldhulpverlening. In 2014 meldden zich 92.000 mensen met een hulpvraag, blijkt uit cijfers van de NVVK, de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening. Dit zijn er 3.000 meer dan het jaar ervoor, maar de toename is minder groot dan in eerdere jaren. De gemiddelde schuld per aanmelder bedroeg € 38.500. Dit is bijna € 1.000 meer dan het jaar ervoor (NVVK 2015). Dat mensen in financiële problemen raken, is volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) voor een belangrijk deel te wijten aan de complexiteit van hun financiële situatie. Juist mensen met weinig inkomen hebben vaak met veel instanties te maken. Dan kan het lastig zijn om de financiën goed op orde te houden. Een enkele betalingsachterstand kan zomaar leiden tot een negatieve spiraal van aanmaningen, boetes en deurwaarders die moeilijk te doorbreken is (Tiemeijer 2016).

Bron: SCP Armoede in Kaart