.
.
.

Veel studenten diep in de schulden door ‘gratis’ te sparen voor later

12/10/2017

Ruim de helft van de studenten (54 procent) met een studielening steekt zich extra diep in de schulden om te sparen. Ze zetten een deel van het geld opzij om later een huis te kopen, gebruiken het geld als appeltje voor de dorst na hun studietijd of lenen gewoon omdat het niks kost.

Dit percentage is de afgelopen twee jaar sterk gestegen. In 2015 leende een op de drie studenten doelbewust meer dan ze nodig hadden om van te leven.

Het budgetinstituut Nibud, dat onderzoek deed onder 1.383 studenten aan het hbo en de universiteit, spreekt van een verontrustende trend. Op dit moment betalen oud-studenten 0 procent rente over hun studieschuld. Ze lenen dus ‘gratis’. ‘Maar de maximale afbetalingsperiode bedraagt tegenwoordig 35 jaar, en in die tijd kan de rente natuurlijk stijgen’, zegt woordvoerder Karin Radstaak. ‘Een stel dat maximaal heeft geleend kan een gezamenlijke studieschuld van een slordige ton hebben. Dan voel je zo’n rentestijging echt wel in de portemonnee.’

Niet iedereen voorziet problemen. TU-student Koen Wendel, die deze maand aan zijn master begint, leent elke maand enkele honderden euro’s om mee te sparen. Mocht de rente plotseling stijgen, dan kan hij zijn schuld altijd nog in één keer aflossen. ‘Je moet er natuurlijk wel voor zorgen dat je dat geld apart houdt. Zelf werk ik naast mijn studie. Ik heb die lening dus niet nodig om van te leven. Voorlopig zet ik het op een spaarrekening, dan levert het me nog een klein beetje rente op.’

Drie op de vier studenten hebben inmiddels een studieschuld. Gemiddeld bedraagt die zo’n 15 duizend euro. Het Centraal Planbureau sprak eerder de verwachting uit dat dit bedrag fors gaat stijgen als gevolg van het in september 2015 ingevoerde leenstelsel.

Dat politieke besluit lijkt ook een mentaliteitsverandering te hebben veroorzaakt. Studenten vinden het steeds normaler zich in de schulden te steken, constateert het Nibud. In 2015 beschouwde nog bijna 30 procent van de studenten hun studieschuld als een financieel probleem. Nu is dat slechts 12 procent. Veel trek om dit leenenthousiasme in te dammen, heeft de overheid niet. Volgens demissionair minister van Onderwijs Jet Bussemaker moeten studenten hun ‘leenangst’ juist overwinnen.

Critici van het nieuwe leenstelsel wijzen geregeld op de situatie in de Verenigde Staten. Daar is de totale studieschuld opgelopen tot 1,4 biljoen (1.400miljard) dollar  meer dan het totaalbedrag aan autoleningen of creditcardschulden. Van de 44 miljoen Amerikanen met een studielening hebben er 8 miljoen grote moeite met aflossen. Extra schulden maken om te sparen is in deze situatie heel wat minder aantrekkelijk: de meeste studenten betalen minimaal 4,5 procent rente.

Huis kopen met studieschuld, Is dat verstandig?

Het lijkt een simpel rekensommetje. De hypotheekrente ligt met zo’n 2 procent extreem laag, maar 0 procent op een studielening is een nog veel gunstiger tarief. Tel uit de winst.

Door de aangescherpte hypotheeknormen is het bovendien steeds belangrijker dat een huizenkoper eigen spaargeld in kan brengen bij de aankoop van een woning. Financieel adviseur Jos Koets spoorde studenten daarom jaren geleden al aan maximaal te lenen. ‘Zolang je dat geld maar apart zet en niet ergens anders aan uitgeeft’, waarschuwt hij. ‘Dan kun je die studielening indien nodig à la minute terugbetalen.’

Wie het helemaal goed aan wil pakken, kan bijvoorbeeld depositosparen. Dan staat het geld voor enkele jaren achter slot en grendel. Dankzij de iets hogere depositorente wordt het kapitaaltje bovendien minder zwaar getroffen door inflatie.

De Vereniging Eigen Huis is minder opgetogen. Zij wijst erop dat studieschulden gemeld moeten worden bij de hypotheekverstrekker. Wie onder het nieuwe stelsel een studieschuld van 10.000 euro heeft opgebouwd, kan ongeveer 12.500 euro minder lenen voor zijn huis. Niet voor niets verzwijgen twee op de vijf afgestudeerden hun studielening als ze een hypotheek afsluiten. Doorgaans komen ze hiermee weg, omdat studieschulden niet geregistreerd worden bij het BKR in Tiel.

Bron: Koen Haegens, Volkskrant 1 september 2017